Dziwne pytanie o przedwojenne wojsko polskie

Tak nagle mnie naszło, a nigdzie tego nie moge wyłuskać, jak wyglądała
kwestia
poboru do służby wojskowej w przedwojennej Polsce. Czy istniała umownie
zasadnicza służba wojskowa? Ile trwała? Jakie jednostki były zawodowe? W
ogóle
jak wyglądała przedwojenna administracja wojskowa jeśli chodzi o pobór (jeśli
takowy istniał)?
pzdr

Pobór w PL przed II wś był powszechny. Niemal 100 % zdrowych mężczyzn było
powoływanych. Nominalnie służba (pojęcia zasadnicza wtedy nie używano) trwała 2
lata, choć czasami była nieco skracana. Absolwenci szkół średnich i wyższych
służyli rok (Szkoła Podchorązych Rezerwy + praktyka) i kończyli jako
podoficerowie-podchorążowie, stopień oficerski zdobywali podczas dodatkowego
szkolenia rezerwistów. Jednostek zawodowych nie było.

pbp

Pobór w PL przed II wś był powszechny. Niemal 100 % zdrowych mężczyzn  
było powoływanych. Nominalnie służba (pojęcia zasadnicza wtedy nie  
używano) trwała 2 lata, choć czasami była nieco skracana. Absolwenci  
szkół średnich i wyższych służyli rok (Szkoła Podchorązych Rezerwy  
+ praktyka) i kończyli jako
podoficerowie-podchorążowie, stopień oficerski zdobywali podczas  
dodatkowego
szkolenia rezerwistów. Jednostek zawodowych nie było.

Absolwenci szkół średnich i wyższych służyli rok (Szkoła
Podchorązych Rezerwy + praktyka) i kończyli jako
podoficerowie-podchorążowie, stopień oficerski zdobywali podczas
dodatkowego szkolenia rezerwistów.

Zenon Grodzki

Zaraz przypominam sobie wezwanie do jednostki wygrzebane w dokumentach  
dziadka:
"Ma się wstawić w stanie zupełnie trzeźwym, wymyty i w czystej bieliźnie"
Według adnotacji do wezwania załączono bilet kolejowy do stacji Pińsk i  
kartkę na przejazd  końmi do jednostki.

Mój drugi dziadek poszedł po wojnie. Trafił do saperów. Uszył pułkownikowi
garnitur i od razu przenieśli go do milszej i bezpieczniejszej jednostki.

Usłyszałem od nich obu parę ciekawych historii.

Pozdrawiam,

Rafał

ciekawi mnie tak czasami czy współczesne powiedzmy 4 dywizje polskie byłyby
w stanie zatrzymać agresję sił niemieckich z 1939...

Przy zapewnieniu odpowiedniej ilości wojsk okupacyjnych i amunicji
zatrzymalibyśmy się w tej obronie gdzieś w okolicach linii Maginota :)

pzdr
alex

byłyby
w stanie zatrzymać agresję sił niemieckich z 1939...

Sugestia: wyobraz sobie nalot Luftwaffe na pozycje broniona przez 2 Szylki.
A zaraz pozniej wyobraz sobie atak czolgow na te pozycje. No oczywiscie
Szylkom moze sie skonczyc amunicja.

pzdr
alex

ciekawi mnie tak czasami czy współczesne powiedzmy 4 dywizje polskie byłyby
w stanie zatrzymać agresję sił niemieckich z 1939...

byłyby

| w stanie zatrzymać agresję sił niemieckich z 1939...

Sugestia: wyobraz sobie nalot Luftwaffe na pozycje broniona przez 2 Szylki.
A zaraz pozniej wyobraz sobie atak czolgow na te pozycje. No oczywiscie
Szylkom moze sie skonczyc amunicja.

Nie - zostały by wymanewrowane. Za długa granica w porównaniu z
liczebnością tych 4 dywizji. Niemcy by je po prostu obeszli. Oczywiście
na odcinkach na których nadziali by się na nie ponieśli by potężne
straty - chyba że amunicji by brakło.
Oddzielna kwestia 4 jakie dywizje? Pancerne, zmechanizowane?

pzdr
alex

Troche u nas trudno o dywizje (same brygady chyba juz zostaly)

| Troche u nas trudno o dywizje (same brygady chyba juz zostaly)

Mamy cztery dywizje po trzy brygady, plus troche brygad "luzem".
:-)
Michal

pzdr
alex

| Nie - zostały by wymanewrowane. Za długa granica w porównaniu z
| liczebnością tych 4 dywizji. Niemcy by je po prostu obeszli.
| Oczywiście na odcinkach na których nadziali by się na nie ponieśli by
| potężne straty - chyba że amunicji by brakło.
| Oddzielna kwestia 4 jakie dywizje? Pancerne, zmechanizowane?

No i tutaj jest miejsce gdzie przydałaby się i świetnie sprawdziła
25BKPow przy wsparciu Mi-24 i Su-22. Chyba że symulacja nie obejmuje
lotnictwa? ;)

Obawiam się że nawet nasze wszystkie Mi-24 wsparte Su-22 nie dały by
sobie rady. Ile wylotów jest w stanie wykonać dziennie pilot? Sieci
rozpoznania nie ma, spora część nalotów trafia w próżnię. Część lotnisk
Niemcy zdobywają, trzeba przerzucić maszyny na inne - zamiast atakować
nacierające niemieckie jednostki piloci tracą energię na przebazowanie.
Paliwo, części zamienne i amunicję też trzeba przerzucić.

pzdr
alex

dziadka:
"Ma się wstawić w stanie zupełnie trzeźwym, wymyty i w czystej bieliźnie"

| Mamy cztery dywizje po trzy brygady, plus troche brygad "luzem".
| :-)

W takim razie te wolne dywizje maja duzo lepsze Public Relations, hehe ;)

| Tak nagle mnie naszło, a nigdzie tego nie moge wyłuskać, jak wyglądała
kwestia
| poboru do służby wojskowej w przedwojennej Polsce. Czy istniała umownie
| zasadnicza służba wojskowa? Ile trwała? Jakie jednostki były zawodowe? W
ogóle
| jak wyglądała przedwojenna administracja wojskowa jeśli chodzi o pobór
| (jeśli takowy istniał)?
| pzdr

Jak widze takie pytania, to zawsze mam wątpliwości, czy ktoś mnie nie
podpuszcza. Podobnie jak kiedy młody człowiek przekonywał mnie niedawno,
że Polska przegrała z NIemcami w 1939 roku, bo oni mieli zawodowe wojsko.

Pobór w PL przed II wś był powszechny. Niemal 100 % zdrowych mężczyzn było
powoływanych. Nominalnie służba (pojęcia zasadnicza wtedy nie używano)
trwała 2 lata, choć czasami była nieco skracana. Absolwenci szkół średnich
i wyższych służyli rok (Szkoła Podchorązych Rezerwy + praktyka) i kończyli
jako podoficerowie-podchorążowie, stopień oficerski zdobywali podczas
dodatkowego szkolenia rezerwistów. Jednostek zawodowych nie było.

Poborowym i ochotnikom, ktorzy ukonczyli panstwowa lub rownorzedna
panstwowej szkole srednia i zlozyli egzamin dojrzalosci, przyslugiwalo
prawo do skroconej sluzby czynnej. Czas trwania skroconej sluzby nie mogl
przekroczyc 15 miesiecy. Jezeli poborowi i ochotnicy w czasie jej odbywania
nie uzyskali warunkow wymaganych do mianowania podporucznikiem rezerwy,
wowczas tracili prawo do skroconej sluzby czynnej.

Poborowi ktorzy nie zostali powolani do sluzby czynnej w roku, w ktorym
osiagneli wiek poborowy, byli zaliczani do ponadkontyngentowych. Powolanie
ich do wojska moglo nastapic do konca roku, w ktorym konczyli 25 lat.

Sluzba czynna w WP ustawowo trwala 2 lata z wyjatkiem sluzby w kawalerii i
artylerii konnej (2 lata i 1 miesiac) oraz marynarce wojennej (2 lata i 3
miesiace). ... Presja opinii publicznej oraz ciezka sytuacja finansowa
panstwa w 1924 roku do ograniczenia w piechocie, artylerii i taborach
sluzby czynnej do 18 miesiecy."

Centralne kierownictwo sluzba poborowa nalezalo do mionistra spraw
wojskowych, ktorego organem fachowym bylo Wydzial Poborowy dzialajacy w
pierwszym okresie w ramach  Dep. X spraw Poborowych MSWojsk. a od sierpnia
1923 w ramach Dep. I Piechoty MSWojsk.

W okregach korpusu organem fachowym w sprawach poboru nyly referaty
uzupelnien. Kontrole dzialalnosci i sprawnosci urzedow poborowych na
obszarze danego okregu korpusu przeprowadzal inspektor poborowy, ktory byl
organem inspekcyjnym dowodcy okregu korpusu.

Organami wykonawczymi sluzby poborowej byly powiatowe komendy uzupelnien
PKU, obejmujace od 1 do 6 powiatow. ... W omawianym okresie siec urzedow
poborowych osiagnela liczbe 118."

"Wojsko Polskie w latach 1921-1926"
Mieczyslaw Cieplewicz, Ossolineum 1998
str. 150-152

Ciekawostka i wyksztalceniu oficerow:

W 1928 roku wykształceniem wyższym legitymowało się prawie 14 procent
oficerów, a podstawowym tylko 6,5 pro­cent. W poszczególnych rodzajach
broni oficerów z wyższym wykształceniem najwięcej było w marynarce wojennej
(12 procent), wojskach inżynieryjno-saperskich (9,7 procent), łączności (9
procent) i artylerii (8,8 procent). Najmniej natomiast w piechocie (4,8
procent), kawalerii (3,9 procent) i lotnictwie (2,8 procent). Spośród
wymienionych rodzajów broni oficerowie z wykształceniem podstawowym byli
tylko w piechocie i lotnictwie. Jeśli chodzi o służby, wykształcenie wyższe
posiadało 100 procent kadry sądownictwa i 97,7 pro­cent weterynarii.
Natomiast w służbie kancelaryjnej oraz gospodarczej było 54,1 procent z
wykształceniem podstawowym i tylko 3 procent z wyższym

Franciszek Kusiak
"Życie codzienne oficerów Drugiej Rzeczypospolitej", PIW 1992
str. 10

| ciekawi mnie tak czasami czy współczesne powiedzmy 4 dywizje polskie
| byłyby w stanie zatrzymać agresję sił niemieckich z 1939...
| Sugestia: wyobraz sobie nalot Luftwaffe na pozycje broniona przez 2
Szylki.
| A zaraz pozniej wyobraz sobie atak czolgow na te pozycje. No oczywiscie
| Szylkom moze sie skonczyc amunicja.

Tylko że tych Szyłek (i innego sprzętu) w 4 dywizjach braknie na
obsadzenie granicy bez pozostawienia dużych dziur które Niemcy znajdą (
na tym przecież idea blitzkriegu polegała) i przejdą nimi.

Michał Grodecki

Tylko że tych Szyłek (i innego sprzętu) w 4 dywizjach braknie na
obsadzenie granicy bez pozostawienia dużych dziur które Niemcy znajdą ( na
tym przecież idea blitzkriegu polegała) i przejdą nimi.

| Sugestia: wyobraz sobie nalot Luftwaffe na pozycje broniona przez 2
Szylki.
| A zaraz pozniej wyobraz sobie atak czolgow na te pozycje. No oczywiscie
| Szylkom moze sie skonczyc amunicja.

Masz na myśli _te_ niemieckie czołgi które mieli w 39?

Te których ich sztabowcy nie brali poważnie pod uwagę?

alex

Obawiam się że nawet nasze wszystkie Mi-24 wsparte Su-22 nie dały by sobie
rady. Ile wylotów jest w stanie wykonać dziennie pilot? Sieci rozpoznania
nie ma, spora część nalotów trafia w próżnię. Część lotnisk Niemcy
zdobywają, trzeba przerzucić maszyny na inne - zamiast atakować
nacierające niemieckie jednostki piloci tracą energię na przebazowanie.
Paliwo, części zamienne i amunicję też trzeba przerzucić.

co do rozpoznania.. jestem przekonany ze taka jedna suczka z zasobnikiem
rozpoznawczym zapelnia pelniejsza wiedze niz dywizjon rozpoznawczych
Storchow :) pozatym wreszcie nasze jednostki WRE moglyby sie wykazac..
zakladam ze zadne radio niemieckie by nie dzialalo :)
pozdrowka
lekomin inc

| dziadka:
| "Ma si? wstawi? w stanie zupe?nie trze?wym, wymyty i w czystej  
| bieli?nie"

Piekne :) Serio bylo "wstawic" czy to Twoja literowka?

[..] pozatym wreszcie nasze jednostki WRE moglyby sie wykazac..
zakladam ze zadne radio niemieckie by nie dzialalo :)

Piotr A.

| [..] pozatym wreszcie nasze jednostki WRE moglyby sie wykazac..
| zakladam ze zadne radio niemieckie by nie dzialalo :)

hmm czy aby na pewno?
przeciez WRE sa/byly robioen na sprzet powiedzmy tak do 20-30 lat
wstecz, a obawiam sie, ze wtedy stosowano inne czestotliwosci itd.
Czy nie byloby tak czasem, ze okazalaby sie zerowa skutecznosc WRE?
Przeciez nie dzialaja szerkopasmowo, obecnie czestotliwosci radiowe
to w Mhz, a wtedy, to chyba khz ?

Obecne wojskowe:
http://www.radmor.com.pl/index.php?m_id=191&lang=pl
30 á 80 MHz    

Wiec zaklocarki chyba by srednio dzialaly :-)

Co wiecej, czesc sprzetu WRE bylaby bezuzyteczna, bo nie mialby co zaklocac:
http://www.wp.mil.pl/start.php?page=1011602000
(chyba akurat z tej strony nic by sie nie przydalo :D
np. Stacja radiolokacyjna zakłóceń odzewowych "Jadwiga-3", bo Niemcy nie
mieli urzadzen swoj-obcy)

Piotr A.

| | ciekawi mnie tak czasami czy współczesne powiedzmy 4 dywizje polskie
| byłyby w stanie zatrzymać agresję sił niemieckich z 1939...
| Sugestia: wyobraz sobie nalot Luftwaffe na pozycje broniona przez 2
Szylki.
| A zaraz pozniej wyobraz sobie atak czolgow na te pozycje. No oczywiscie
| Szylkom moze sie skonczyc amunicja.

| Tylko że tych Szyłek (i innego sprzętu) w 4 dywizjach braknie na
| obsadzenie granicy bez pozostawienia dużych dziur które Niemcy znajdą (
| na tym przecież idea blitzkriegu polegała) i przejdą nimi.

Bez jaj.
Oczywiscie ze jest ich za malo.
Dlatego musialyby prowadzic walki manewrowe.
Co nie zmienia faktu ze batalion bylby w stanie zatrzymac i zniszczyc
dywizje pancerna.
Ogien kontrbateryjny bardzo szybko wyeliminowalby niemiecka artylerie.
Lutwaffe po kilkunastu nalotach nie bylaby w stanie znalezc chetnych
do wykonania nalotu z pulapu nizszego niz 5 km.
A z T72 to i 88mm by sobie nie poradzily.

Idiotyczny wątek.

Hmm. Obciążenie pilotów - fakt, Mi-24 musiałyby latać praktycznie bez
przerwy.

Nie zapominajmny tez o takich pierdolach jak noktowizory i inne bajery ktore
by sprawilay że w Nocy mielibysmy bezapelacyjną przewagę. Na niekorzyśc
takiego S/F przemawia że po kilku tygodniach inetsywnych dzialań spora częśc
pojazdów stnaela by w miescu lub miala ograniczone mozliwości z braku części
zamiennych niemozliwej do naprawienia ówczesną technologia elektroniką itp.
Czyli do Lini Maginota bysmy dotarli ale na Ural to bym się już raczej nie
wybierał....

BDW: Pamietacie taką ramote jak "Jeszcze raz Pearl Harbor"... Japończycy
wyrażnie pozadrościli i wyadają teraz serial animowany "Zipang" o tym jak
ich krążownik klasy Aegis przenosi się w czasie podczas bitwy i Midway
:))))))))

Zenon Grodzki

w SPR? Przy okazji biografii rozmaitych literatów zetknąłem się
z pojęciem ,,szeregowy z cenzusem''. OIDP Gałczyński miał taki stopień
we Wrześniu.

pbp

| Absolwenci szkół średnich i wyższych służyli rok (Szkoła
| Podchorązych Rezerwy + praktyka) i kończyli jako
| podoficerowie-podchorążowie, stopień oficerski zdobywali podczas
| dodatkowego szkolenia rezerwistów.

Skorzystam z okazji i się podepnę. Wszyscy absolwenci szkoleni byli
w SPR? Przy okazji biografii rozmaitych literatów zetknąłem się
z pojęciem ,,szeregowy z cenzusem''. OIDP Gałczyński miał taki stopień
we Wrześniu.

m.

Czy wszyscy to nie wiem. Dziadek (po prawie w Wawie) był w wojsku
a w 39 r. został powołany już w marcu.

pbp

Jednostek zawodowych nie było.

| Jednostek zawodowych nie było.

Co do tego mam pewne wątpliwości- vide jednostki motorowo-pancerne, co
najmniej w bardzo powaznej części "uzawodowione".

Poza tym wspomnieć trzeba o zawodowych formacjach quasi-wojskowych, jak np
KOP.

pbp

| Hmm. Obciążenie pilotów - fakt, Mi-24 musiałyby latać praktycznie bez
| przerwy.

No i by musiały by mieć osłonę... W starciu Hind vs BF 109 obstawaił bym
jednak tego drugiego.

Nie zapominajmny tez o takich pierdolach jak noktowizory i inne bajery ktore
by sprawilay że w Nocy mielibysmy bezapelacyjną przewagę.

m.

| Jednostek zawodowych nie było.

| Co do tego mam pewne wątpliwości- vide jednostki motorowo-pancerne,
| co najmniej w bardzo powaznej części "uzawodowione".

W "pewnej części" to każda jednostka jest uzawodowiona. Nawet w
motorowo- pancernych zdecydowana większośc stanu wojennego to byli
żołnierze niezawodowi.

| Poza tym wspomnieć trzeba o zawodowych formacjach quasi-wojskowych,
| jak np KOP.

KOP nie był do momentu ogłoszenia mobilizacji częścią sił zbrojnych.

A i w KOPie część funkcjonariuszy stanowili poborowi - choć do tego
ostatniego nie mam pewności.

W czasie pierwszych kilku nocy. Później byłyby problemy z ładowaniem
akumulatorków.

I jeszcze jedno co mi przyszło do głowy. Paliwo. Lotnicze mogło by sie
okazać nieodpowiednie (nie mogliśmy wtedy użytkowac jakis amerykańskich
samolotów bo były własnie takie problemy). Z koleji z olejem napędowym do
dizli było u nas bardzo cienko (nasze 7TP miały z tym ogromne problemy). No
i utrzymanie w ruchu paru tysięcy dosyć paliwożernych pojazdów (nie tylko
czołgi i bwp ale też cięzarówki gaziki ciagniki). Ówczesna logistyka mogła
by sie po prostu załamać. Z koleji wlewanie do baków różnych przypadkowych
wynalazków mogło by znacząco skrócić okres przydatności pojazdów (zwłaszcza
samolotów i smigłowców).

Czy jestes tego pewien? - przypominam sobie , ze gdzieś, kiedys :) czytałem,
iz było dokładnie odwrotnie, tj, większość zdecydowaną stanowili żołnierze
służby stałej, - chodziło o kwalifikacje, wtedy nie tak powszechne. Ale że
źródeł nie pamiętam to się nie upieram:)

| A i w KOPie część funkcjonariuszy stanowili poborowi - choć do tego
| ostatniego nie mam pewności.

Moje źródło nie żyje- śp. dziadek, oficer KOP-u opowiadał, ze wszyscy
dostawali wynagrodzenie, więc zawodowcy:)

pbp

Aha jeszcze jedno... prawdziwym i długofalowym dobrodziejstwem dla naszej
ówczesnej armii byłby tandem Ak 47 i RPG - 7. Broń którą zapewne by się dało
w óczesnych warunkach skopiować i masowo produkować długo po tym jak by
wszystkie super duper czołgi samoloty i elektroniczne cudeńka leżały by
popsute i niemozliwe do odtwożenia.

Właśnie przed oczami stanął mi szwadron ulanów z kałaszami i RPG wspieranych
przez taczankę z Maximem z noktowizorem i celownikiem laserowym..... chyba
czas juz spać :)

| A i w KOPie część funkcjonariuszy stanowili poborowi - choć do tego
| ostatniego nie mam pewności.

| Moje źródło nie żyje- śp. dziadek, oficer KOP-u opowiadał, ze wszyscy
| dostawali wynagrodzenie, więc zawodowcy:)

Wynagrodzenie mogli dostawać i ci z poboru, ale tu pewności nie mam.

Jerzy Prochwicz
Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny.
Cz.I. Powstanie i przemiany organizacyjne KOP do 1939 r.
WPH, Warszawa 1994, nr 3
str. 160

| Idiotyczny wątek.
w rzeczy samej

Ale ich uzyli.  :)

pzdr
alex

Właśnie przed oczami stanął mi szwadron ulanów z kałaszami i RPG wspieranych
przez taczankę z Maximem z noktowizorem i celownikiem laserowym..... chyba
czas juz spać :)

pzdr
alex

Właśnie przed oczami stanął mi szwadron ulanów z kałaszami i RPG
wspieranych
przez taczankę z Maximem z noktowizorem i celownikiem laserowym..... chyba
czas juz spać :)

Nie - zostały by wymanewrowane. Za długa granica w porównaniu z
liczebnością tych 4 dywizji. Niemcy by je po prostu obeszli. Oczywiście
na odcinkach na których nadziali by się na nie ponieśli by potężne
straty - chyba że amunicji by brakło.
Oddzielna kwestia 4 jakie dywizje? Pancerne, zmechanizowane?

Pytanie czy taki batalion zmechanizowany jest w stanie zatrzymać na przykład
natacie paru dywizji wspartych artylerią i sztukasami...

Pytanie czy taki batalion zmechanizowany jest w stanie zatrzymać na przykład
natacie paru dywizji wspartych artylerią i sztukasami...

pzdr
alex

| Właśnie przed oczami stanął mi szwadron ulanów z kałaszami i RPG
wspieranych
| przez taczankę z Maximem z noktowizorem i celownikiem laserowym..... chyba
| czas juz spać :)

ROTFL :) Nie mogę się tak śmiać w pracy :)
Może lepiej im Stara dać po prostu? :) albo choćby malucha

m.

| Czy wszyscy to nie wiem. Dziadek (po prawie w Wawie) był w wojsku
| a w 39 r. został powołany już w marcu.
Musiał mieć przydział do jednostki mobilizowanej na wiosnę. Jednak ogromna
większość rezerwistów dostała wezwania w ostatniej dekadzie sierpnia w ramach
mob.alarmowej-kartkowej. W mob.powszechnej powołano tylko ok. 20 % wszystkich
wzywanych rezerwistów.
A czy dziadek był podchorąży, czy tez dorobił sie gwiazdek?

I czy miał wojskową specjalność po fachu cywilnym, był może audytorem (wtedy to
słowo znaczyło co innego niz dziś), czy też miał specjalność typowo wojskową?

m.

http://galczynski.kulturalna.com/g-28.html

| alex

| Pytanie czy taki batalion zmechanizowany jest w stanie zatrzymać na przykład
| natacie paru dywizji wspartych artylerią i sztukasami...

Wspomniane już szyłki zrobiłyby Sztukasom rzeź (hi-tech w stylu Loary
nie byłby potrzebny ;) ), a chyba jest ich trochę na składzie typowego
batalionu zmech? (Zgaduję, jeżeli nie mam racji to niech mnie ktoś
natychmiast poprawi) Co do artylerii to nalot "Sukami" z bombami
kasetowymi mógłby jej delikatnie pomieszać szyki :)

pzdr

W teorii ( publikacje nt. skuteczności podoodziałow ) zakładało sie pare wiosen
temu, ze brygada potrafi zniszczyć ok. 300 srodków opancerzonych. czyli DPanc
ad 1939, czyli batalion ok. 1/3 tego, z  tym  ze porównanie dotyczyło sprzetu
tej samej generacji, więc moze polski batalion dałby radę niemieckiej DPanc.
Manewrowosć też nie ta: dziś batlion może opanować kilkakrotnie wiekszy obszar,
czas reakcji i przepłyu informacji tez nieporównywalny...

Ale ogólnie wątek - kosmos....

"Stan liczebny KOP na dzien 30.6.1938 wynosil 29 906 ludzi, w tym: 917
oficerow, 2769 podoficerow zawodowych, 840 podoficerow nadterminowych, 22
117 szeregowych i 263 funkcjonariuszy cywilnych"

pbp

| "Stan liczebny KOP na dzien 30.6.1938 wynosil 29 906 ludzi, w tym:
| 917 oficerow, 2769 podoficerow zawodowych, 840 podoficerow
| nadterminowych, 22 117 szeregowych i 263 funkcjonariuszy cywilnych"

Dzięki za konkret, ale dobrze by specyzować, że szeregowi to nic
innego jak zwykli poborowi, tylko odbywający służbe nie w WP, ale w
KOP.